Vastgesteld: 18 april 2019

Uitgangsvraag

Welke patiënten met epilepsie komen in aanmerking voor behandeling met het ketogeen dieet?


Inleiding


Lees meer

Het ketogeen dieet is een behandeling voor patiënten met medicatieresistente epilepsie, die niet geopereerd kunnen worden. Het dieet werd begin twintigste eeuw ontwikkeld. Bij het dieet wordt het gebruik van suiker en koolhydraten sterk beperkt. De alternatieve energiebron bestaat uit ketonlichamen, die worden gevormd bij de afbraak van vetten. Om overgewicht te voorkomen wordt het totaal aantal calorieën berekend volgens de behoefte van de betreffende patiënt. Tot voor kort werd het dieet alleen bij kinderen toegepast, maar waarschijnlijk is het dieet ook effectief bij (jong)volwassenen. Het werkingsmechanisme van het dieet is onbekend.

Er worden verschillende vormen van dieet onderscheiden. In het klassieke 4:1 ketogeen dieet is de verhouding vet ten opzichte van eiwit en koolhydraten 4:1. Bij het medium-chain-triglyceriden (MCT)-dieet wordt het ketogeen dieet gebaseerd op medium-chain-triglyceriden in plaats van low-chain-trilyceriden (klassiek dieet). Omdat MCT-vet meer ketogeen is dan LCT-vet kunnen meer koolhydraten worden gebruikt. Ook kan het ketogeen dieet op basis van Ketocal worden gevolgd. Dit dieet bestaat uit een kant-en-klaar wateroplosbaar poeder. Het gemodificeerde Atkins dieet (MAD) en mogelijk het low-glycemic index dieet zijn alternatieven bij kinderen en (jong) volwassenen.

Om de uitgangsvraag te beantwoorden is in de literatuur gezocht naar studies naar het effect van het ketogeen dieet op de aanvalsfrequentie. Bij de interpretatie van de onderzoeksresultaten is het belangrijk dat er rekening mee gehouden wordt dat bijna alle studies de effectiviteit alleen meten bij die patiënten die het dieet na drie maanden nog gebruiken, terwijl een groot deel dan al is afgehaakt.

Aanbeveling

Behandel patiënten met het GLUT-1 deficiëntiesyndroom of met pyruvaat dehydrogenase deficiëntie als eerste keus met het ketogeen dieet.

Overweeg het ketogeen dieet bij kinderen, mogelijk ook volwassenen, met moeilijk instelbare epilepsie (twee of meer mislukte pogingen tot aanvalscontrole met anti-epileptica) waarbij epilepsiechirurgie geen mogelijkheid is.

Bepaal binnen twee tot vier maanden na implementatie van het ketogeen dieet of het dieet moet/kan worden voortgezet.