Zoekstrategie


Lees meer

Er is gezocht naar literatuur over het effect van diep hersen stimulatie, met name anterieure nucleus thalamicus stimulatie, bij volwassenen en kinderen in de databases Medline, Embase en the Cochrane Library. Uiteindelijk werd er één systematische review en één randomized controlled trial (RCT) geïncludeerd op basis van de volgende criteria:

  • Onderzoek is van voldoende kwaliteit (systematische reviews, randomized controlled trials (RCTs)).
  • Onderzoek hanteert als uitkomstmaat een 50% afname van de aanvalsfrequentie.

Samenvatting van de literatuur


Lees meer

In 2017 is een update van de Cochrane review van Sprengers et al. uit 2014 gepubliceerd (Sprengers et al., 2017) waarin gekeken is naar de effectiviteit, veiligheid en tolerantie van diepe hersen stimulatie of cortexstimulatie bij patiënten met refractaire epilepsie. De conclusies bleven ongewijzigd. Twaalf RCTs werden geïncludeerd, elf daarvan vergeleken 1 tot 3 maanden intracraniële neurostimulatie met sham stimulatie. In één studie is anterieure thalamus stimulatie toegepast; in twee studies centromediane nucleus thalamus stimulatie; in drie studies cerebellaire stimulatie; in drie studies hippocampusstimulatie, in een trial nucleus accumbens DBS en in één studie responsieve ictale onset zone stimulatie. Een kleine RCT (n=6) vergeleek zes maanden hippocampus DBS in vergelijking tot sham stimulatie.

50% afname van de aanvalsfrequentie 

De belangrijkste bevindingen toonden geen statistisch verschil aan in het aantal patiënten met (multi)focale epilepsie dat aanvalsvrij was of tenminste 50% afname in aanvalsfrequentie ervaarde na stimulatie of sham stimulatie na 1 tot 3 maanden anterieure thalamus stimulatie bij (multi)focale epilepsie, responsieve ictal onset zone stimulatie bij (multi)focale epilepsie en hippocampus stimulatie bij temporaalkwab epilepsie (Sprengers et al., 2017).

Er werd wel een statistisch verschil gevonden in de afname van aanvalsfrequentie bij anterieure thalamus stimulatie (-17.4%; 95%BI: -32.1 tot -1.0) (beoordeeld als hoge bewijskracht), responsieve ictal onset zone stimulatie (-24,9%; 95%BI: -40,1 tot 6,0) (beoordeeld als hoge bewijskracht) en hippocampus stimulatie (-28,1%; 95%BI: -34,1 tot -22,2) (beoordeeld als redelijke bewijskracht) in vergelijking tot sham stimulatie (Sprengers et al., 2017). 

Langetermijneffecten

In een follow-up-studie bij volwassen patiënten met onvoldoende respons op anti-epileptica werd gekeken naar de langetermijneffecten van diepe hersen stimulatie. Aan de hand van de SANTE-trial (Stimulation of the Anterior Nucleus of the Thalamus for Epilepsy, Fisher et al., 2010), werden 109 patiënten gevolgd tot vijf jaar na de start van de trial (Salanova et al., 2015). Na vijf jaar zaten er nog 74 patiënten in de follow-up. Bij een groot deel van de patiënten die de behandeling niet voortzetten, werd vanwege uiteenlopende redenen het implantaat/device verwijderd.  Deze studie laat zien dat het mediane percentage afname in aanvalsfrequentie na 1 jaar 41% was, en na 5 jaar 69% (P<0.001). Na 1 jaar was er bij 43% van de patiënten een afname van tenminste 50% in aanvalsfrequentie en na 5 jaar bij 68% van de patiënten. 

 [MM1]Voor Evie: volgens mij worden in deze studie alleen mediane aantallen genoemd!

Conclusies 

 Redelijk

Anterieure thalamus stimulatie, responsieve ictal onset stimulatie en hippocampusstimulatie lijken op korte termijn tot een grotere afname in aanvalsfrequentie te leiden dan sham stimulatie bij patiënten met refractaire epilepsie.

(Sprengers et al., 2017)


 Laag

Het is aannemelijk dat diepe hersen stimulatie van de anterieure thalamus bij volwassen patiënten met onvoldoende respons op anti-epileptica een positief effect heeft op de afname van de aanvalsfrequentie op de lange termijn (tot 5 jaar na aanvang van de behandeling).

(Salanova et al., 2015; Fisher et al., 2010)