Vastgesteld: 18 april 2019

Uitgangsvraag

Wanneer is epilepsiechirurgie geïndiceerd bij patiënten met medicatieresistente epilepsie?


Inleiding


Lees meer

Onder epilepsiechirurgie wordt in deze module verstaan: een hersenoperatie met als doel postoperatieve aanvalsvrijheid. Hersenoperaties met een ander doel (zoals het verwijderen van een tumor worden hier buiten beschouwing gelaten. Voor epilepsiechirurgie dient verwezen te worden naar gespecialiseerde epilepsiezorg. Epilepsiechirurgie wordt toegepast bij patiënten met focale epilepsie die medicatieresistent zijn. Medicatieresistent wordt hier gedefinieerd als het houden van aanvallen na twee opeenvolgende jaren van behandeling met minimaal twee verschillende anti-epileptica met een adequate dosering (Schiller & Najjar, 2008). Deze termijn van twee jaar kan ook korter zijn als er bijvoorbeeld sprake is van een medicatieresistente status epilepticus of van kinderen die door hun aanvallen in hun ontwikkeling of leerproces worden bedreigd.

In deze richtlijn wordt onderscheid gemaakt tussen temporale en extratemporale epilepsiechirurgie, omdat de effectiviteit tussen deze operaties kan verschillen. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen volwassenen en kinderen met epilepsie omdat er verschillen zijn in verwijzing, klinische besluitvorming, cognitieve gevolgen van aanvallen, postoperatieve herstelmogelijkheden en onderliggende pathologie. Er wordt zowel gekeken naar uitkomstmaten op de korte (minder dan één jaar) als de lange (langer dan één jaar) termijn.

Callosotomie, radiochirurgie, multipele subpiale transsecties en diepe hersenstimulatie als vormen van epilepsiechirurgie, worden hier buiten beschouwing gelaten. Dit betreft ingrepen die (nog) weinig worden gedaan. 

Aanbevelingen

Verwijs patiënten met epilepsie voor evaluatie van de mogelijkheid van epilepsiechirurgie als de patiënt medicatieresistent is, ook als de MRI negatief is, of als bij een kind met epilepsie de ontwikkeling stagneert. Er is sprake van medicatieresistentie als een patiënt aanvallen houdt ondanks behandeling met 2 of 3 anti-epileptica in adequate dosering.

Verwijs deze patiënten voor een beoordeling van de mogelijkheid van epilepsiechirurgie naar gespecialiseerde epilepsiezorg.

Laat als normaal beoordeelde MRI-scans bij patiënten met medicatieresistente focale epilepsie reviseren door een in epilepsie gespecialiseerde neuroradioloog.

Bij voorkeur wordt de eerste postoperatieve nazorg door de neurochirurg en een gespecialiseerde neuroloog uitgevoerd.