Let op!

Dit is niet de vastgestelde richtlijn! Deze vindt u op: http://epilepsie.neurologie.nl/cmssite/index.php?pageid=408 

Commentaar geven is niet meer mogelijk.

In de linkerkolom treft u de verschillende modules aan. Alle modules zijn in 2013, 2015, 2016 of 2017 vastgesteld door de beroepsverenigingen. In december 2016/januari 2017 heeft er een nieuwe literatuursearch plaatsgevonden. De relevante literatuur is besproken in de werkgroep en eventueel verwerkt in de geactualiseerde conceptrichtlijn 2017.

De vastgestelde teksten zijn op de actualisatiesite behouden. Wijzigingen zijn in de teksten aangebracht door te verwijderen teksten door te strepen en nieuwe teksten geel te arceren. Gewijzigde moduleonderdelen zijn verder te herkennen door 'Concept 2017' in de linkerbovenhoek van de modulepagina. De tabel hieronder geeft de belangrijkste wijzigingen weer per module. De subcommissie Richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) heeft in december 2017  vastgesteld voor welke modules een commentaarronde nodig is. Voor onderstaande modules was een commentaarronde nodig. Commentaar geven was mogelijk van 14 december 2017 tot en met 21 januari 2018. Alle binnengekomen commentaren zijn gebundeld en worden voorgelegd aan de werkgroep. Deze worden besproken in de werkgroepvergadering in april en verwerkt in de conceptrichtlijn 2017. Vervolgens wordt de aangepaste richtlijn ter autorisatie aangeboden aan de betreffende beroepsverengingen. Naar aanleiding daarvan wordt de huidige richtlijn aangepast.

Nieuw in deze actualisatie

In deze geactualiseerde richtlijn is de module ‘Classificatie’ geheel vernieuwd op basis van de ILAE-classificatie 2017. Dit heeft consequenties voor gebruikte terminologie in een aantal andere modules. Verder zijn de Lacunes in kennis geherformuleerd.

Een commentaarronde was nodig voor:

Hoe geeft u commentaar?

In de handleiding vindt u een toelichting. Bij de gearceerde modules treft u een commentaarknop aan. Deze kunt u gebruiken om uw commentaar te geven. Alleen commentaar dat via de commentaarknop is ingediend, wordt in behandeling genomen. U kunt alleen commentaar geven op de gearceerde modules.

Wijzigingentabel 

Module

Wijziging(en)

Classificatie

  • Module is geheel vernieuwd door de nieuwe ILAE-classificatie 2017

Beeldvormend onderzoek

  • Aanpassingen vanwege nieuwe Classificatie in Aanbeveling en Overwegingen

Anti-epileptica -> welk anti-epilepticum/focale aanvallen met een focaal begin

 

  • Naam submodule en uitgangsvraag aangepast aan de nieuwe Classificatie. Ook wijziging in Aanbevelingen: toevoeging carbamazepine en brivaracetam
  • In Samenvatting van de literatuur en de Conclusies toegevoegd: Hong (2016), French (2016), Moseley (2016), Ben-Menachem (2016), Lagae (2016), Glauser (2016), Klein (2015). Ook evidence tabellen
  • In de overwegingen carbamazepine en brivaracetam toegevoegd

Anti-epileptica -> welk anti-epilepticum -> gegeneraliseerde aanvallen met een gegeneraliseerd begin

  • Naam submodule en uitgangsvraag aangepast aan de nieuwe Classificatie. 
    Ook wijziging in Aanbevelingen vanwege waarschuwing valproaat.
  • In Samenvatting van de literatuur en de Conclusies Giri (2016) toegevoegd. Ook evidence tabel
  • In Overwegingen zin toegevoegd over valproaat en contra-indicatie bij vrouwen in vruchtbare leeftijd.

Anti-epileptica-> generiek of specialité

  • Wijziging in de Aanbevelingen  over substitutie
  • In de Samenvatting van de literatuur Kesselheim (2016) toegevoegd. Ook evidence tabel

Status Epilepticus bij kinderen/couperen buiten het ziekenhuis

  • In de Samenvatting van de literatuur en de conclusies toegevoegd: Jain (2016), Zhao (2016) en Haut (2016)
  • In de Overwegingen Haut (2016) toegevoegd

Status Epilepticus bij kinderen/couperen op spoedeisende hulp

  • In de Samenvatting van de literatuur en overwegingen toegevoegd: Zhao (2016) en Glauser (2016). Ook evidencetabel Zhao.
  • In de Overwegingen Glauser (2016) toegevoegd

Status Epilepticus bij volwassenen/initiële behandeling

  • In de samenvatting van de literatuur toegevoegd: Brigo (2016a), Brigo (2016b), Navarro (2016) en Wu (2016). Ook evidence tabellen.

Bewaking bij anti-epileptica/ screenen osteoporose

  • In de Aanbevelingen de medicatie op alfabetische volgorde geplaatst.
  • In de Samenvatting van de literatuur Albagdadi (2016) toegevoegd. Ook als Evidence tabel toegevoegd.

Epilepsiechirurgie

  • Aanpassing in de Aanbevelingen en de Overwegingen vanwege nieuwe Classificatie
  • Toevoeging in de Overwegingen van kosteneffectiviteitsstudie van Picot (2016), ook evidence tabel

Nervus vagus stimulatie -> Neurostimulatie

  • De naam van de module is veranderd. Er zijn nu twee submodules, de al bestaande ‘Nervus vagus stimulatie’ en de nieuwe ‘Diepe hersen stimulatie’

Neurostimulatie/nervus vagus stimulatie

  • In de tab ‘Overwegingen’ een zin bij MRI-onderzoek weggehaald.
  • Teksten aangepast aan nieuwe Classificatie

Neurostimulatie/diepe hersen stimulatie

  • Geheel nieuwe module. Twee evidencetabellen.

 

Ketogeen dieet

  • In Samenvatting literatuur artikelen toegevoegd van El-Rashidy (2013), Kim (2016), Lambrechts (2017), Martin (2016), Raju (2011). Zie ook evidencetabellen in de tab Bijlagen

Epilepsiesyndromen (bij kinderen) & anti-epileptica/ Benigne Rolandische epilepsie/ behandeling geïndiceerd?

  • In de hele module Benigne weggehaald.
  • In de Aanbevelingen en de rest van de module aanpassingen n.a.v. nieuwe Classificatie.
  • In de Overwegingen toegevoegd Tacke (2016)

Epilepsiesyndromen (bij kinderen) & anti-epileptica/ Juveniele Myoclonus epilepsie/eerste keus medicatie

  • In de Aanbevelingen is onderscheid gemaakt tussen jongens en meisjes

Epilepsiesyndromen (bij kinderen) & anti-epileptica/ Juveniele Myoclonus epilepsie/tweede keus medicatie

  • In de Aanbevelingen is onderscheid gemaakt tussen jongens en meisjes

 

Oudere patiënt/behandeling

  • In de overwegingen aanpassing vanwege nieuwe Classificatie

Verstandelijke beperking/Inleiding

  • In de Inleiding toegevoegd artikelen van Geerlings (2016), Landelijke Werkgroep Transitie (2013) en van Ool (2016)

Verstandelijke beperking/Diagnostiek

  • In de Aanbeveling toegevoegd: bij transitie gespecialiseerde epilepsiezorg overwegen

Zwangerschap en hormonen/anti-epileptica en hormonale anticonceptie

  • In Aanbevelingen een toevoeging over perampanel
  • In de Overwegingen artikelen van Davies (2016) en Rohracher (2016) toegevoegd

Zwangerschap en hormonen/anti-epileptica en zwangerschap

  • In de Overwegingen artikel Weston (2016) toegevoegd

Zwangerschap en hormonen/anti-epileptica en borstvoeding

  • In Aanbevelingen woordje ‘gedegen’ bij onderzoek toegevoegd
  • Bij Samenvatting literatuur, tekst toegevoegd n.a.v. diverse auteurs
  • In de Overwegingen artikel van der Meer (2015) toegevoegd

Oncologie/welk anti-epilepticum

  • In de Inleiding en de Overwegingen artikelen toegevoegd van: Englot (2016), Happod (2016), Knudsen-Baase (2016),  Redjal (2016)

Psychogene niet-epileptische aanvallen

  • In de Overwegingen artikel Carlson toegevoegd

Begeleiding

  • Paar tekstuele wijzigingen in de Overwegingen

Organisatie van zorg/ welke functies?

  • Toevoeging in de Aanbevelingen over kennistransfer
  • In de overwegingen toegevoegd rapport EVN/ZIE naar waarden ondersteuning mme

Organisatie van zorg/wanneer verwijzen?

  • In Aanbevelingen bij DBS toegevoegd bij screening.
  • In de Overwegingen toegevoegd rapport EVN/ZIE naar waarden ondersteuning mme